Đổ chất thải xây dựng trái quy định: Doanh nghiệp có thể bị phạt tới 40 tỷ đồng; vi phạm nghiêm trọng, có thể bị phạt tù từ 5 đến 7 năm

“Không nguy hại” không có nghĩa là được phép đổ

Trong quá trình sản xuất, xây dựng, khai thác, nhiều doanh nghiệp phát sinh đất, đá bóc thải; vật liệu dư, sản phẩm lỗi; vữa, bê tông thừa; cặn, bùn và nước vệ sinh xe bồn, trạm trộn, khuôn đúc.

Trung tâm lưu ý, việc tự ý đưa các vật chất này ra ruộng, ao, bãi đất, ven đường để san gạt, chôn lấp hoặc giao cho tổ chức, cá nhân không đủ điều kiện có thể bị xử lý nghiêm.

Đặc biệt, “không nguy hại” không đồng nghĩa với “được phép đổ”. Vật chất đã bị loại bỏ khỏi quá trình sản xuất có thể được xác định là chất thải, dù chủ yếu là đất, đá, cát, xi măng hoặc bê tông. Tên gọi như “đất xấu”, “phế liệu”, “vật liệu dư” hay “hàng chờ tái sử dụng” không làm thay đổi bản chất pháp lý.

Phạt hành chính tới 500 triệu đồng

Theo quy định được Trung tâm dẫn chiếu, tổ chức có hành vi chuyển giao, cho, bán, tiếp nhận, chôn, lấp, đổ, thải hoặc đốt chất thải rắn thông thường trái quy định có thể bị xử phạt theo khối lượng chất thải.

Mức phạt đối với tổ chức từ 4–10 triệu đồng với dưới 1 tấn, tăng dần theo khối lượng và có thể lên tới 400–500 triệu đồng đối với trường hợp từ 100 tấn trở lên đối với các hành vi thuộc phạm vi xử phạt hành chính. Doanh nghiệp còn có thể bị tịch thu phương tiện, buộc khắc phục hậu quả, chuyển giao hoặc xử lý chất thải đúng quy định.

Từ 100 tấn có thể bị xử lý hình sự

Đáng lưu ý hơn, với hành vi chôn, lấp, đổ, thải trái pháp luật từ 100 tấn chất thải rắn thông thường trở lên, nếu đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, doanh nghiệp có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 235 Bộ luật Hình sự.

Đối với pháp nhân thương mại, mức phạt được Trung tâm cảnh báo có thể lên tới:

- Từ 06 - 14 tỷ đồng đối với khối lượng từ 100 đến dưới 200 tấn;

- Từ 14 - 24 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động từ 6 tháng đến 2 năm đối với từ 200 đến dưới 500 tấn;

- Từ 24 - 40 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động từ 1 - 3 năm đối với từ 500 tấn trở lên.

Ngoài ra, pháp nhân thương mại còn có thể chịu các hình phạt bổ sung theo quy định.

Doanh nghiệp cần làm gì để phòng ngừa rủi ro?

Trung tâm Tư vấn pháp luật và Hỗ trợ doanh nghiệp đề nghị người đứng đầu doanh nghiệp chủ động kiểm tra ngay việc quản lý chất thải tại cơ sở; không tự ý đưa vật chất phát sinh ra ngoài để đổ, san gạt, chôn lấp hoặc giao cho đơn vị khác khi chưa xác định rõ căn cứ pháp lý và điều kiện tiếp nhận.

Doanh nghiệp cần kiểm kê, phân định, phân loại chất thải theo nguồn phát sinh, tính chất, khối lượng; rà soát hồ sơ môi trường, phương án bãi thải và các nội dung quản lý chất thải đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận. Đồng thời, tổ chức lưu giữ, thu gom đúng quy định và chỉ tái sử dụng, san lấp hoặc chuyển giao khi đủ điều kiện, có hồ sơ chứng minh và đơn vị tiếp nhận phù hợp.

Trường hợp chưa xác định rõ vật chất phát sinh là nguyên liệu, phế liệu hay chất thải thuộc nhóm nào, doanh nghiệp không nên tự ý vận chuyển, tái sử dụng, chuyển giao hoặc xử lý, mà cần tham vấn cơ quan chuyên môn hoặc đơn vị tư vấn có năng lực.

Chủ động rà soát, quản lý đúng quy định và hoàn thiện hồ sơ là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp phòng ngừa vi phạm, tránh những khoản tiền phạt rất lớn và bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh an toàn, bền vững./.

Truyền thông Hiệp hội